Menu
RSS
Viber seleo

«Γιατί πληρώνουμε ακριβά το ρεύμα;» Σωστές απαντήσεις σε λάθος ερώτημα

  • Γράφτηκε από τον 

Συμμετέχοντας στη μικρή (έξι εκλεκτά μέλη) ομάδα εμπειρογνωμόνων για τη σύνταξη του Κυβερνητικού Προγράμματος της ΝΔ για την Ενέργεια, αλλά και συνομιλώντας διαρκώς με ιδιώτες και επιχειρήσεις, συχνά αντιμετωπίζω το ερώτημα: «Γιατί πληρώνουμε ακριβά το ρεύμα;»

 

Του Κώστα Ευθυμίου*

Πιστεύω ότι το σωστό ερώτημα δεν είναι το παραπάνω, αλλά «εάν και πώς μπορούμε να πληρώνουμε φθηνότερα το ρεύμα». Με άλλα λόγια, αν υπάρχουν περιθώρια μείωσης του κόστους του και πώς αυτά θα αποτυπωθούν στα τιμολόγια. Βλέπετε, το πρώτο ερώτημα (αυτό που αθώα θέτουν οι περισσότεροι) αποδέχεται εκ προοιμίου και ως δεδομένο ότι το ρεύμα στην Ελλάδα είναι ακριβό, πράγμα που δεν επιβεβαιώνεται από τα επίσημα στοιχεία της Eurostat.

Σύμφωνα με τη Eurostat, το τιμολόγιο ηλεκτρισμού για οικιακές καταναλώσεις στην Ελλάδα κινείται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (περίπου 180€/MWh έναντι 210€/MWh για την ΕΕ των 28 και 220€/MWh για την Ευρωζώνη).  Για βιομηχανικές καταναλώσεις, το τιμολόγιο φαίνεται ελάχιστα χαμηλότερο από το μέσο ευρωπαϊκό (περίπου 115€/MWh στην Ελλάδα έναντι 120€/MWh για την ΕΕ των 28 και 125€/MWh για την Ευρωζώνη). Η εικόνα για την Ελληνική βιομηχανία είναι στην πραγματικότητα χειρότερη, διότι οι στατιστικές δεν ενσωματώνουν εκπτώσεις, επιστροφές φόρων ή άλλες νόμιμες επιδοτήσεις που προσφέρουν οι ευρωπαϊκές χώρες στην εγχώρια βιομηχανία τους.

Συνεπώς, καταρχήν μπορούμε να πούμε ότι δεν πληρώνουμε ακριβά το ρεύμα.

Στο δεύτερο όμως ερώτημα «εάν και πώς μπορούμε να πληρώνουμε φθηνότερα το ρεύμα», η απάντηση είναι σαφής: Υπάρχουν πολλά περιθώρια εξοικονόμησης κόστους και μόνο υπό αυτή την έννοια μπορούμε να πούμε ότι πληρώνουμε ακριβά το ρεύμα.

Τιμολόγια ρεύματος

Αν κοιτάξουμε το τιμολόγιό μας, οι πληρωμές μας κατευθύνονται κατά:

  • 53% στον Προμηθευτή μας. Το σκέλος αυτό περιλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος του κόστους παραγωγής από ορυκτά καύσιμα (λιγνίτης, φυσικό αέριο και ειδικός φόρος κατανάλωσης καυσίμων), το κόστος και το κέρδος του Προμηθευτή.
  • 15% στους Διαχειριστές δικτύων (3% στον ΑΔΜΗΕ ως διαχειριστή δικτύου υψηλής τάσης και 12% στο ΔΕΔΔΗΕ ως διαχειριστή δικτύου μέσης / χαμηλής τάσης).
  • 14% στο Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων (ΕΤΜΕΑΡ). Λανθασμένα θεωρείται ότι το ΕΤΜΕΑΡ κατευθύνεται αποκλειστικά για την πληρωμή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ). Ένα μεγάλο μέρος (στο παρελθόν έφθανε το 50%) αποτελεί όφελος για τον Προμηθευτή μας. Επίσης ένα μικρό μέρος του χρησιμοποιείται για την επιδότηση της βαριάς βιομηχανίας.
  • 4% στις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) που είναι το ποσό που πληρώνουμε όλοι προκειμένου οι νησιώτες μας να απολαμβάνουν τις τιμές ρεύματος που απολαμβάνουμε στην ηπειρωτική Ελλάδα και να μην επιβαρύνονται από το πραγματικό κόστος παραγωγής ενέργειας στα νησιά που είναι εξαιρετικά αυξημένο λόγω του μικρούς τους μεγέθους και του ακριβού πετρελαίου.
  • 14% αναλογεί στο ΦΠΑ και σε άλλους φόρους. Στην πραγματικότητα οι συνολικοί φόροι είναι περισσότεροι, καθώς ένα μέρος τους είναι κρυμμένο στο κόστος του Προμηθευτή.

Η παραπάνω κατανομή αφορά τους οικιακούς καταναλωτές. Στη βιομηχανία η κατανομή είναι πολύ διαφορετική, καθώς καταβάλλονται 8%-16% για δίκτυα και ΥΚΩ (ανάλογα με την τάση σύνδεσης), 2%-3% για ΕΤΜΕΑΡ και 76%-81% στον Προμηθευτή.

Πώς θα μειώσουμε το κόστος ρεύματος

Ας δούμε λοιπόν με ποιούς τρόπους θα μπορέσουμε να μειώσουμε το κόστος ρεύματος, δημιουργώντας πολλαπλασιαστικό όφελος για τους πολίτες, τη βιομηχανία, την οικονομία αλλά και για τη γεωπολιτική θωράκιση της χώρας μας:

1.         Μείωση κόστους Προμήθειας

Η μεγάλη προσπάθεια πρέπει να δοθεί στη μείωση του κόστους Προμήθειας (53% του τιμολογίου για τους οικιακούς και σχεδόν 80% για τους βιομηχανικούς καταναλωτές), το οποίο υπόκειται στον ανταγωνισμό και διαφοροποιείται ανάλογα με τον Προμηθευτή (τα υπόλοιπα κόστη είναι οι λεγόμενες ρυθμιζόμενες χρεώσεις και τις πληρώνουμε στο ίδιο ύψος ανάλογα με την κατανάλωσή μας, ανεξαρττως﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽ογιακούς και σχεδόν τοήτως Προμηθευτή). Για να μειωθεί το κόστος της Προμήθειας απαιτείται:

α) Υγιής ανταγωνισμός, ο οποίος θα πιέσει για εκσυγχρονισμό και μείωση του κόστους του βασικού προμηθευτή που είναι η ΔΕΗ.  Είναι σαφής η έλλειψη ανταγωνιστικότητας της ΔΕΗ/Προμήθεια σε σχέση με άλλους Προμηθευτές, κυρίως λόγω των υψηλών λειτουργικών της δαπανών. Τολμώ βέβαια να πω ότι ήδη ο ανταγωνισμός έχει παράξει κάποια μικρά αποτελέσματα, ουσιαστικά μέσω των εκπτώσεων που προσφέρουν οι Προμηθευτές στους συνεπείς πελάτες.

β) Εκσυγχρονισμός του μίγματος παραγωγής ρεύματος με το βλέμμα στις διεθνείς και μακροπρόθεσμες εξελίξεις. Πρέπει να απαντήσουμε στο ερώτημα «με ποιά μορφή ενέργειας θέλουμε να παράγουμε το ρεύμα στο μέλλον». Η απάντηση που δίνουμε σήμερα μας δεσμεύει για τα επόμενα 30 χρόνια. Η ΕΕ παραμένει ισχυρά δεσμευμένη στην πολιτική για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και θα συνεχίσει να εφαρμόζει και να εξελίσσει πολιτικά και νομικά εργαλεία (όπως είναι ο μηχανισμός εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου) που θα καθιστούν την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από στερεά καύσιμα όλο και πιο ακριβή. Οι ίδιες οι μελέτες και τα μέσο-μακροπρόθεσμα σενάρια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δείχνουν ότι πολύ σύντομα το κόστος των στερεών καυσίμων θα είναι μη ανταγωνιστικό και ουσιαστικά απαγορευτικό. Για αυτό η Ελλάδα δεν πρέπει να αυξήσει την εγκατεστημένη ισχύ ηλεκτροπαραγωγής από λιγνίτη.

2.         Ισχυρή προώθηση των ΑΠΕ

Μια εξίσου σημαντική πολιτική για τη μεσο/μακρο-πρόθεσμη μείωση του κόστους ρεύματος είναι η ισχυρή προώθηση των ΑΠΕ. Το επενδυτικό κόστος των ΑΠΕ έχει πέσει ραγδαία τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα, οι ΑΠΕ έχουν μηδενικό μεταβλητό κόστος και δεν εξαρτώνται από τη διακύμανση των διεθνών τιμών καυσίμων. Προσφέρουν λοιπόν σταθερότητα και ελαχιστοποιούν τους σχετικούς κινδύνους για την εθνική οικονομία. Για αυτούς – αλλά και για γεωπολιτικούς λόγους, για λόγους ενεργειακής ανεξαρτησίας και για υλοποίηση της ευρωπαϊκής κλιματικής πολιτικής που αναφέρθηκε – οι ΑΠΕ αποτελούν πλέον τη λογικότερη και φθηνότερη επιλογή για παραγωγή ρεύματος.

3.         Διασύνδεση νησιών των Αιγαίου

Σημαντική για τη μακροπρόθεσμη ελάφρυνση των τιμολογίων είναι η διασύνδεση των Κυκλάδων, της Κρήτης και σταδιακά όλων των νησιών του Αιγαίου με το ηπειρωτικό υστημα. ﷽﷽πειρωτικελίτες μας να ααι θασύστημα. Οι διασυνδέσεις των νησιών – παρά το υψηλό τους κόστος – θα απαλλάξουν σταδιακά τον καταναλωτή από ένα μεγάλο μέρος των ΥΚΩ. Πολύ θετικές θα είναι οι συνέπειες των διασυνεσεων﷽﷽﷽﷽﷽νμεγάλο μέρος των ΥΚΩ.δέσεων στην ενεργειακή θωράκιση των νησιών μας (θέμα κρίσιμης εθνικής και αναπτυξιακής σημασίας), στη βελτίωση του τοπικού περιβάλλοντος (από το κλείσιμο των πετρελαϊκών σταθμών), στην αύξηση της δυνατότητας για ανάπτυξη αιολικών πάρκων και στη μεγάλη οικονομική ώθηση που θα προσφέρουν οι απαιτούμενες επενδύσεις.

4.         Αιγαίο: Μπαταρία της Ευρώπης

Πρόσθετο όφελος θα προκύψει εάν η Ελλάδα διασφαλίσει χρηματοδοτική υποστήριξη από την Ευρώπη για επενδύσεις σε δίκτυα. Η Ελλάδα έχει ένα σημαντικό γεωπολιτικό επιχείρημα επί τούτου: Αν η ΕΕ επιθυμεί να ανακτήσει το μείζονα ρόλο που της αναλογεί στον πλανήτη, πρέπει πρώτα να διασφαλίσει ενεργειακή ανεξαρτησία. Αυτό σημαίνει μαζική ανάπτυξη όλων των εγχώριων πηγών ενέργειας και μεγάλες διασυνδέσεις που θα μεταφέρουν το ρεύμα σε όλη την Ευρώπη: ένα σπουδαίο τεχνολογικό και πολιτικό όραμα. Το Αιγαίο, με το πλούσιο θαλάσσιο και νησιωτικό αιολικό δυναμικό μπορεί να αποτελέσει σημαντική ψηφίδα της εικόνας αυτής. Μπορεί να γίνει μια διαρκής μπαταρία της Ευρώπης, αναβαθμίζοντας τη γεωπολιτική θέση της πατρίδας μας.

Το Κυβερνητικό Πρόγραμμα της ΝΔ για την Ενέργεια και οι στοχεύσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη εμφορούνται σε μεγάλο βαθμό από τη βούληση να αναδειχθούν η εθνικά και οικονομικά κρίσιμη περιοχή του Αιγαίου και συνολικά η χώρα ως ευρωπαϊκό στρατηγικό σημείο στον τομέα της ενέργειας. Με τις παραπάνω προσεγγίσεις και τις εξειδικευμένες πολιτικές που έχουν ήδη σχεδιαστεί, ταυτόχρονα με τα προφανή εθνικά οφέλη, θα προκύψουν και σημαντικά οικονομικά οφέλη για τη χώρα και θα μειωθεί το κόστος που πληρώνουμε για το ρεύμα.

* Ο Κώστας Ευθυμίου είναι μέλος της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων για τη σύνταξη του Κυβερνητικού Προγράμματος της Νέας Δημοκρατίας για την Ενέργεια. Νομικός ειδικευμένος στην οργάνωση & λειτουργία αγορών ενέργειας και επιχειρηματίας ΑΠΕ. Ζει στη Θεσσαλονίκη.

επιστροφή στην κορυφή
  • 1
  • 2
  • 3
Prev Next

Seleo.gr All Rights Reserved. Hosted by Hostdog - Φιλοξενία ιστοσελίδων